Wijn Woordenboek van Het Wijnpakhuis

Hieronder hebben we, in alfabetische volgorde, zo veel mogelijk wijntermen, wijnwoorden en wijnbegrippen op een rij gezet. Want jongens, jongens, wat kunnen we elkaar met vele wijnjargon om de oren slaan. Toch ontkom je er zelf niet aan om om ook de onderstaande woorden zelf te gaan gebruiken in relatie tot wijn. 

Het zijn ze natuurlijk niet allemaal, maar een begin is er. Mocht u nog zaken missen in dit wijnwoordenboek, mail dit dan even naar info@hetwijnpakhuis.nl

A

Aandronk

De eerste indruk van de wijn als je deze in mond hebt.

Aanzuren

Het toevoegen van zuren of most aan wijn om een betere balans tussen zoet, zuur en bitter van de wijn te krijgen.

Abbocato

Italiaanse woord voor halfzoete wijn met veel body.

Adega

Portugese woord voor wijndomein.

Almacenista

Spaanse term voor Sherryproducent die een wijn laat rijpen en dan in bulk (ongebotteld) aan een handelaar verkoopt.

Acclimatiseren

Op temperatuur laten komen.

Afdronk

De nasmaak nadat je wijn hebt uitgespuugd of doorgeslikt. De lengte van de afdronk zegt iets over de kwaliteit van de wijn. Over het algemeen: hoe langer hoe lekkerder

Agriculture raisonnée

De milieuvriendelijke wijnbouwmethode waarbij chemische bestrijdingsmiddelen alleen gebruikt worden als het echt niet anders kan.

Alcohol

Om 1 procent alcohol te verkrijgen is zo’n 20 gram suiker nodig. Alcohol maakt het ook mogelijk om de wijn te bewaren.

Alcoholgraad

De alcoholgraad wordt sinds 1980 aangeduid als percentage zuivere alcohol in de wijn.

Alcoholische gisting

Het omzetten van van suiker in alcohol en koolzuurgas.

Amabile

Italiaanse woord voor halfzoete wijn.

Amarone

Amarone is de voor wijn van half ingedroogde druiven. Deze vinden we vooral in de provincie Veneto in Italië.

AOC

De Appellation d’Origine Contrôlée. AOC geeft aan dat je te maken hebt met een kwaliteitswijn uit Frankrijk uit een bepaalde streek.

Aperitief

Wijn waarmee je start, bedoeld om de smaakpapillen te activeren.

Appelation

Een geografish aangegeven en gecontroleerd wijngebied. Geeft zekerheid over de herkomst van de wijn.

Aroma

Het aroma betreft de geur van een wijn. Er kan een onderscheid gemaakt worden tussen het primaire, het secundair en het tertiaire aroma. De primaire aroma’s zijn eigen aan het ras, het zijn de frisse aroma”s van vers fruit. De secundaire aroma’s komen voort van de gisting en de tertiaire aroma’s zijn voortkomend van de lagering en veroudering.

Assembleren

Een assemblage wijn is een wijn gemaakt van meerdere druivenrassen. Vaak toegepast om ieder jaar een constante smaak te kunnen presenteren. Het doel van assemblage is de druivensoorten elkaar op een zodanige manier aan te laten vullen dat de som meer is dan het geheel van de samenstellende delen. Zie ook blend en cépage.

Azienda

Italiaanse woord voor wijndomein.

B

Balans

Het evenwicht tussen de verschillende bestanddelen in een wijn zoals zoet, zuur, alcohol en tannine

Bardolino

Dit betreft een rode wijn uit de streek Veneto in Noordoost-Italië.

Barrique

Een Eiken wijnvat met een inhoud van 225 liter.

Barrique - Wijn Woordenboek - Het Wijnpakhuis

Een barrique

Baumé

Het zoetgehalte van de most: 17 gram suiker op 1 liter water = 1° Baumé. 10 Baumé levert 1 % alcohol.

Bâtonnage

De Franse term voor het roeren van de ‘lies.’, de dode gistcellenof droesem. Dit geeft de wijn extra smaak.

Bezinking

De periode om het vergiste most te laten staan om zodat de grovere bestandsdelen van de druivenmost naar de bodem van het vat of tank zinken.

Blanc de Blancs

Franse term om aan te geven dat de champagne uitsluitend afkomstig zijn van de chardonnaydruif.

Blanc de noirs

De Franse term voor witte wijn die wordt gemaakt uit blauwe druiven.

Blend

Een minder chique term voor assemblage. Zie ook assembleren en cépage.

Bodega

Het Spaanse woord voor wijnhuis of wijnbedrijf.

Boeket

De verschillende aroma’s in de geur van de wijn.

Brut

De aanduiding voor een droge mousserende wijn.

C

Cantina Sociale

Italiaanse woord voor coöperatie zoals een samenwerkingsverband van diverse wijnboeren.

Capsule

Het omhulsel dat over de kurk, de mond en een deel van de hals wordt aangebracht.Meestal van van metaal of kunststof.

Cava

Een mousserende wijn die gemaakt wordt volgens de Méthode Traditionelle, dat wil zeggen gisting op de fles.

Cépage

Een wijn die voor 100% uit één druivenras bestaat. Zie ook assembleren en blend.

Chambreren

Het op de juiste temperatuur laten komen van een fles wijn (chambre – kamer), als deze bijvoorbeeld uit de kelder komt.

Chaptaliseren

Het toevoegen van suiker aan de most voor of tijdens de vergisting, om een hoger alcoholgehalte in de wijn te bereiken.

Charme

De eigenschap(-pen) die een wijn aantrekkelijk maakt.

Cider

Appelwijn

Climat

Het Franse woord in de bourgogne voor een individuele wijngaard of appellation.

Clos

De Franse term term voor een ommuurde wijngaard.

Corsé

De benaming voor een wijn met een sterke robuuste smaak en stevig boeket.

Côte

Het Frans woord voor ‘helling’ of heuvel – waarop vaak wijngaarden te vinden zijn.

Cuve

Het Franse woord voor de kuip of tank waarin de wijn gemaakt of gerijpt wordt.

Cuvée

Een term met verschillendebetekenissen. Verwijst in het algemeen naar ‘een partij wijn’ en wordt op etiketten vaak gebruikt in de betekenis van ‘een specifieke, prestigieuze blend’. Bij het maken van champagne betekent cuvée: de eerste en beste wijn die uit de pers stroomt.

Cuvier

Het gebouw waarin de wijn wordt geperst, waar de gisting plaatsvindt en de cuves staan.

D

Decanteren

Dit is het overgieten van wijn uit de fles in bijvoorbeeld een karaf. Doe dit wel wel voorzichtig, want de vaste delen, het depot, uit de wijn moet in de fles achterblijven. Zo kun je ook de wijn ‘beluchten’.

Digestief

Wijn of een drankje dat na de maaltijd gedronken wordt en dat de spijsvertering bevordert, gewoonlijk zoet.

Domaine

Het Franse woord voor het wijnlandgoed.

Doré

Franse woord voor goudkleurig. De kleur van witte wijnen en nagerechtwijnen van hoge kwaliteit.

Dosage

De hoeveelheid zoete wijnsubstantie die vóór het bottelen aan mousserende wijn wordt toegevoegd.

Doux

De Franse term voor zoete wijn die 50 gram of meer restsuiker per liter bevat.

Droesem

Het bezinksel of lie van vaste stoffen die in wijn achterblijft na de fermentatie of na een bepaalde tijd van rijping. De droesem kan bestaan uit wijnkristal, wijnsteenzuur, kleurstoffen en tannine.

E

Eiswein

De wijn van laat geoogste en vaak overrijpe druiven. Deze worden een dag na de vorst voor dag en dauw geoogst en geperst. Zo komt er alleen het dikke, heel geconcentreerde suikerrijke sap uit de druif.

Elevage

Het geheel van handelingen die op de wijn wordt toegepast om ze van het einde van de fermentatie tot het stadium van botteling te brengen.

Enten

Een techniek waarbij het bovenste en vruchtdragende deel van een wijnstok op een andere onderstam word geënt. Dit doet men omdat deze andere onderstam resistent is tegen ziektes.

Estate botteling

Een wijn die gebotteld is op het ‘estate’ waar de druiven vandaan komen.

Extractie

Extractie betekent dat er tijdens het proces van wijnmaken kleurstoffen, aromastoffen en tannine aan de druiven onttrokken worden.

F

Fenolen

De term voor de mogelijke tannines, pigmenten, smaak en geurstoffen in de druif. Deze zitten vooral in de druivenschil en de pitjes en steeltjes.

Fermentatie

De gisting.

Finesse

Verfijnde en complexe eigenschap van de wijn.

Floraal

Ruikend naar bloemen, de flora.

Flûte

Een smal en hoog glas. Dit glas wordt vaak gebruikt voor mousserende wijnen.

Flûte - Wijn Woordenboek Het Wijnpakhuis

Een flûte

Franc

De smaak van zijn druif en streek.

Frizzante

Een Italiaanse mousserende wijn met een lichte bubbel.

G

Gisting

Omzetting van suikers in alcohol bij wijn, bier en brooddesem.

Gobelet

Een g eleidingsvorm van wijnstokken waarbij de plant in de vorm van een losstaand struikje gesnoeid wordt. De vorm doet denken aan die van een beker op een voet.

Glühwein

Een gearomatiseerde wijn. Om glühwein te maken, wordt rode of witte wijn verwarmd met de kaneel, kruidnagel, steranijs en citrusschillen, en eventueel gezoet met suiker of honing. Daarna wordt de drank warm gedronken. De drank mag bij de bereiding niet koken, omdat dan de alcohol verdampt.

Grand vin

De belangrijkste, zgn ‘eerste’ wijn van een château in de Bordeaux. Hier worden de beste druiven voor gebruikt.

Gutswein

De Duitse term voor de basiswijn van een wijnbedrijf.

Guyot-systeem

Hierbij worden de takken van de druiven langs staaldraden geleid om zo het meest van de zon te profiteren. Vernoemd naar de bedenker, wetenschapper en wijndeskundige Jules Guyot (1807 – 1872).

H

Halfzoet

Een wijn die tot 45 gram suiker per liter bevat.

Hoed

De laag druivenschillen en druivenpulp die boven op de gistende wijn drijft.

I

Inweken

Het proces waarbij de wijnmaker de druivenschillen en -pitjes nog in de most/jonge wijn laat zitten, zodat ze kleur- en smaakstoffen en tannine aan het sap kunnen afgeven.

IGT

Afkorting van Indicazione Geografica Tipica, de Italiaanse kwaliteitscategorie voor wijn. Lees hier->>> meer over de classificatie van wijn in Italië.

K

Kabinett

Kabinett is de wijn in de reeks van Qualitätsweinen mit Prädikat. In Duitstalige wijnbouwgebieden is het de onderste trap. De Kabinett zit qua rangorde tussen de Qualitätswein (zonder Prädikat) en de Spätlese in.

Kamertemperatuur

Een temperatuur tussen de 16 en 18 graden Celsius.

Karaferen

Overschenken van een fles wijn in een karaf met als doel deze te beluchten.

Keldertemperatuur

Een temperatuur tussen de 11 en 14 graden Celsius.

Klaring

De scheiding van de droesem van de wijn om deze ook helder te maken. Zie ook droesem.

Kurksmaak

Wijn kan een vreemde smaak krijgen door besmetting met een schimmel of bacterie. De kurk geeft een muffe, bittere en scherpe smaak af aan de wijn. De wijn gaat smaken naar kurk en is niet goed meer.

L

Lage

Het Duitse woord voor een wijngaard.

Lageren

Het bewaren van wijn op een juiste plaats, zodat deze op dronk raakt.

Lie

het Franse woord voor droesem, lees verder bij droesem.

Liquoreux

De Franse term voor zeer zoete wijnen.

M

Maceratie / Macereren

Het laten inweken van druiven. De schillen enkele dagen laten inweken in de most onder gecontroleerde omstandigheden, wat meer kleur en aromatische stoffen oplevert.

Magnum

Een fles met 1,5 liter inhoud.

Marie-Jeane

Een fles met 4,5 liter inhoud.

Melange

Een samenstelling van meerdere wijnen die bij elkaar worden gevoegd vóór het bottelen. Het resultaat heet een blend wijn.

Millésime

Een Franse term voor champagne die gemaakt is van wijnen uit één enkel specifiek oogstjaar.

Most

De geperste druiven, ook wel de overgangsfase van druivensap naar wijn.

Mousserende wijn

Wijn waarin koolzuurgas is opgelost.

Mise

Het Franse voor het bottelen van de wijn.

N

Négociant

Het Franse woord voor een bottelende handelaar.

Nieuwe wereld

De wijnlanden die niet bij de oude traditionele Europese wijnlanden horen, zoals Chili en Australië. Onder de Oude wereld vallen wijnlanden als Frankrijk, Spanje en Italië.
Non-vintage
De Franse term die met name wordt gebruikt voor mousserende wijnen zoals Champagne om aan te duiden die geen jaartal draagt, maar is samengesteld uit verschillende oogstjaren.

O

Oenoloog

Een oenoloog houdt zich bezig met de biochemische aspecten van wijnbereiding. Het telen van druiven en de vinificatie van wijn zijn daar een onderdeel van. Daarnaast kan hij producenten ook adviseren over bewaren, verhandelen, waarde bepalen en classificeren.

Ongefilterd

Wijn die niet is gefilterd, waarbij droesem nog onder in de fles aan te treffen is.

Opleggen

Ander woord voor het bewaren van wijn.

Ouillage

Dit is de ruimte tussen de wijn en het vat of de wijn en de kurk in de fles.

Oxidatie

De wijn heeft te veel contact met zuurstof gehad. Dit kan gebeuren omdat de wijn al oud is. De wijn ruikt zurig en heeft een bruine teint.

Over de top

Een wijn die te lang is bewaard.

P

Passito

De Italiaanse term voor wijn die gemaakt is van gedroogde druiven.

Pergola

Een manier om druivenstokken hoog op te binden en te geleiden.

Pétillant

Een licht koolzuurhoudend en tintelend gevoel in de mond bij de eerste slokken.

Pinard

Een eenvoudige “alle-dag” wijn met laag alcoholgehalte.

Podere

De Italiaanse term voor een klein wijndomein.

Port

Een zoete en meestal rode wijn met een stevig alcoholgehalte, uit de regio Douro in Portugal.

Primeur (nieuwe wijn)

Een (nieuwe) wijn die volgens een snelle methode is geproduceerd. De zgn. primeurs mogen de wijnmakerijen verlaten vanaf 15 november.

Prosecco

Een witte druif die voornamelijk wordt gebruikt voor mousserende wijn.

Q

Quinta

Portugese woord voor een boerderij, wijnhuis of wijndomein.

R

Recioto

De Italiaanse term voor een zoete wijn die gemaakt is van aan de wijnstok verschrompelde en ingedroogde druiven.

Récoltant

Franse woord voor iemand die druiven verbouwt en zelf oogst.

Reductief

Een wijn met bedompte aroma’s, heeft waarschijnlijk te weinig contact met zuurstof gehad.

Refractometer

Een apparaatje waarmee je het suikergehalte van druiven kunt meten.

Rozijn

Een gedroogde druif waarvan bepaalde type wijnen wordt gemaakt zoals Amarone.

S

Sec

De Franse term die aangeeft dat een wijn droog is en nauwelijks restsuiker bevat, 0 tot 4 gram suiker per liter.

Sekt

Een Duitse of Oostenrijkse mousserende wijn.

Solera

Het Spaans systeem voor veroudering en blend van wijnen van verschillende jaren in fusten.

Sommelier

De wijnkelner of wijnober in bijvoorbeeld een restaurant die zich gespecialiseerd heeft in wijn en wijn-spijscombinaties.

Soutirage

Het overhevelen of oversteken van de wijn naar een vat of fust.

Spätlese

Een term uit het Duitse en Oostenrijkse) wijnclassificatiesysteem waarmee de zoetheid van een wijn beschreven wordt.

Spumante

Italiaanse term voor mousserende wijn.

Stille wijn

Een niet-mousserende wijn.

Sur Lie

Lie is het Franse woord voor droesem en voor de wijn betekent dit dat ze op gist heeft mogen rijpen. Na de gisting blijft de wijn enkele maanden door rijpen op de “lie”, de droesem, die op de bodem van het vat of de roestvrijstalen tank ligt. In die droesem zitten nog resten gist en andere vaste stoffen, die, bij gebrek aan zuurstof, vanzelf gaan fermenteren. Dit resulteert in een vollere en complexe smaak van de wijn die zich, zoals dat heet “met de gist gevoed heeft”.

Sur pointe

De mousserende wijn is klaar voor het zgn. dégorgement: het verwijderen van het gistbezinksel.

T

Tannine

Een verzamelnaam voor een groep chemische stoffen die in allerlei vruchten voorkomen en ook in druiven. Met name in de schil, pitjes en stelen vinden we tannine terug. Ook het hout van wijnvaten bevat tannine. Tannine bindt eiwitten aan zich, zoals de eiwitten in speeksel; dat is de reden waarom tannine een samentrekkend, drogend gevoel in de mond kan veroorzaken.

Tannineus

Een zurige of wrange wijn door een te veel aan tannine, meestal voor onrijpe tannine.

Tafelwijn

In het Frans vin de table. De laagste categorie van de wijn. Meestal wordt er allen een aanduiding van het land van herkomst gegeven op het etiket.

Tastevin

Een ondiep, van deuken en uithollingen voorzien schaaltje, dat wordt gebruikt wijn te proeven. Door de niveauverschillen in de bodem schijnt het licht door de wijn en geeft deze alle kleurnuances weer.

Tenuta

Italiaanse woord voor wijndomein of wijnhuis.

Terroir

Grond in het Frans. De combinatie van factoren zoals klimaat, bodem, ligging, druivenras en sommelier die de smaak en de stijl van de wijn bepalen.

Tuilé

Franse woord voor wijn met de kleur van een dakpan: roodbruin.

U

Uva

Italiaans voor druif.

V

Varietal

Het Engels woord voor druivenras.

Vendange á la main

Franse woord voor met de hand oogsten.

Vendange tardive

Het Franse woord voor een late oogst.

Véraison

De Franse term voor de fase waarin de rijpingsperiode van de druiven aan de wijnstok begint, onder andere te herkennen aan het feit dat de groene druiven kleur gaan krijgen en zachter worden.

Vermout

Een versterkte witte of rode wijn die op smaak is gebracht met bijvoorbeeld kruiden, suiker en karamel.

Vieilles vignes

Het Franse woord voor oude wijnstokken. Er bestaan stokken van meer dan tachtig jaar oud. De term wordt vooral gebruikt bij wijn die gemaakt is van de druiven van oude(re) wijnstokken. Als de druivenplant ouder wordt, wortelt zij dieper. Een een groter en dieper wortelgestel in de bodem zorgt voor meer mineralen, vooral uit grotere diepten in de druif. Wijn gemaakt van de druiven van deze stokken hebben zodoende meer smaakstoffen in zich dan de jongere.

Viejo

Spaanse term voor oude wijn.

Vigneron

Het Frans woord voor wijnbouwer ofdruiventeler.

Viña

Spaanse woord voor wijngaard.

Vinha.

Portugees woord voor wijngaard.

Vin de garde

De Franse term voor een wijn die bedoeld is om te verouderen, de zgn. bewaarwijn.

Vinificatie

De wijnbereiding, de manier waarop wijn gemaakt wordt.

Vin nature

De Franse term voor‘natuurwijn’. Een wijn die gemaakt is van biologisch of biodynamisch geteelde druiven en waaraan tijdens het proces van wijn maken niets wordt toegevoegd,

Vintage

De Franse term specifiek voor één enkel oogstjaar.

Viticoltore

Italiaanse woord voor wijnboer, druiventeler.

Vivace

Italiaanse term voor levendig en iets mousserende wijn.

W

Walsen

Het laten rondzwenken van wijn in je glas waardoor de aroma’s en bouquetstoffen vrijkomen.

Ward

Een wijngebied binnen het Zuid-Afrikaanse systeem voor herkomstbenamingen.

Wijn

De drank die geheel of gedeeltelijk gemaakt is vergiste, versgeoogste druiven, met minimaal 8,5% alcohol en maximaal 15%.

Wijndomein of wijnhuis<,h3>
Wijnproducent die zijn eigen druiven teelt.

Wortelstok

Dit is het onderste deel van een wijnplant, met de wortels, dat gebruikt wordt om er een plant van een ander druivenras op te enten. Zie ook enten.

Z

Ziel

De uitholling in de bodem van de fles.

Zéro dosage

De Franse term om aan te duiden dat er bij de botteling geen zoet is toegevoegd aan een mousserende wijn.

Zomerwijn

Hiermee bedoelen we een frisse wijn met niet al te veel alcohol, vrij droog, strak en niet complex.

Zuur

De chemische stof die de wijn een zure of wrange smaak geven. In een druif zit bijvoorbeeld wijnsteenzuur en appelzuur.